Tác giả: admin

Những nước cũng có tục cúng lễ ông Công, ông Táo

Les pays qui fêtent aussi le génie du foyer

Trong bài viết trước, chúng ta đã cùng tìm hiểu về lễ cúng Táo Quân của người Việt. Sau khi đọc bài viết ấy, rất nhiều bạn có thắc mắc rằng : Phải chăng mỗi nước Việt Nam của mình có tục lệ này ?

Các bạn thân mến, không chỉ Việt Nam mà một số nước ở châu Á cũng có duy trì phong tục truyền thống này nha. Nếu bạn muốn biết đó là những nước nào thì hãy đón xem bài viết này.

1. En Chine (Trung Quốc)

Ở Trung Quốc, ta thấy Tết Táo quân cũng gần giống như của Việt Nam. Họ cũng dâng mâm cúng vào ngày 23 tháng Chạp để tiễn các vị thần bếp gia đình lên trời báo cáo với Ngọc Hoàng về những việc tốt xấu của mọi người trong một năm qua.

Tuy nhiên, có một vài điểm khác biệt so với truyền thống của người Việt. Đầu tiên, họ gọi vị thần của mình là Táo Vương, và Táo Vương của họ chỉ có một ông một bà. Tiếp đó, sự khác biệt được thể hiện ở mâm lễ : mâm gồm một nắm gạo nếp, bánh đường, bánh rán chiên giòn và súp đậu. Cuối cùng, thay vì cúng cá chép, người Trung Quốc thường cúng nước và chút cỏ khô, coi đây là thức ăn cho ngựa đưa Táo lên chầu trời.

2. En Corée du Sud (Hàn Quốc)

Ngày 29 tháng Chạp là ngày cúng thần bếp của người dân xứ Hàn. Họ gọi vị thần của mình là Jowangshin – nữ thần mang hình dáng của nước. Theo truyền thuyết, sự xuất hiện của bà là để giúp các gia đình người Hàn rửa trôi mọi sự đen đủi, chào đón những điều bình an và tốt đẹp trong năm mới.

Vào ngày này, người dân thường chuẩn bị một bữa cơm cúng bao gồm hoa quả và các loại bánh rán để tỏ lòng tôn kính vị nữ thần. Ngoài ra, họ còn đặt một chén nước nhỏ dưới bếp, và chén nước này sẽ được người phụ nữ trong nhà thay thường xuyên vào mỗi ngày mồng một và rằm hàng tháng.

3. À Singapour (Singapore)

Người dân Singapore cũng có lễ cúng vào ngày 23 tháng Chạp như người Việt và Trung Quốc. Họ có tục lễ đốt hình nhân ông Táo để tiễn ngài về trời.

Về mâm cúng, cơ bản khá giống Việt Nam, tuy nhiên họ sẽ phết mật ong, đường, rượu ngọt lên môi của hình ông táo với mong muốn Táo quân sẽ báo cáo những điều tốt đẹp với Ngọc Hoàng.

4. Au Japon (Nhật Bản)

Vị thần bếp của người Nhật là Daikokuten (Thất Phúc Thần) – chủ sự mọi chuyện nhà cửa, bếp núc và tài lộc của gia chủ. Dân gian nói rằng ngài là vị thần của ngũ cốc, là một trong 7 vị thần may mắn của người Nhật. Ngài có khuôn mặt to lớn, nụ cười sảng khoái, thường cầm theo một cái vồ bằng vàng – đây là cái vồ may mắn, mang lại tiền tài, và ngài thường được khắc họa ngồi trên chĩnh gạo, đặc biệt có những con chuột chạy quanh với ý nghĩa gia chủ có nhiều của, chuột biết nên kéo đến xin ăn.

Ở Nhật, mỗi khi dịp năm mới đến, người ta thường bày bán những bức tượng thần Daikokuten – một biểu tượng của sự may mắn, thịnh vượng. Dù vậy, họ không làm lễ cúng. Hình ảnh thần Daikokuten trước đây còn từng được khắc họa trên những tờ tiền của Nhật Bản.

***

Ồ, vậy hóa ra ở châu Á còn nhiều phiên bản khác của lễ cúng Táo quân đấy nhỉ. Qua khám phá này, ta nhận thấy rằng người dân khu vực châu Á rất coi trọng vị thần bếp của gia đình, luôn coi thần bếp là vị thần của sự sung túc, và hạnh phúc gia đình. Các bạn còn biết quốc gia nào có tục lệ cúng thần bếp nữa không?

– Ánh Tuyết –

Bài viết gợi ý

Những trích dẫn nổi tiếng của Việt Nam (Phần 2)

Những trích dẫn nổi tiếng của Việt Nam (Phần 1)

Những luật mới được FIFA áp dụng tại COUPE DU MONDE 2026

Các phần cấu tạo nên một bài báo

Cả cuộc đời mẹ dành cho con

Truyện chêm tiếng Pháp: Táo quân và phong tục cúng ông Công ông Táo

L’histoire du Génie du Foyer

Hàng năm cứ vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, người Việt Nam thường có phong tục cúng ông Công ông Táo (fêter le Génie du Foyer). Người người nhà nhà sẽ chuẩn bị những mâm cỗ tươm tất cùng các loại vàng mã, giấy tiền (des objets votifs) và đặc biệt là cá chép vàng (des carpes) để tiễn ông Công ông Táo về trời. Vậy nguồn gốc và ý nghĩa của phong tục này là gì? Hãy cùng Fi tìm hiểu qua bài viết này.

Nguồn gốc lễ cúng Táo Quân (L’origine de la fête)

Táo Quân gồm 3 vị thần: 2 nam và 1 nữ (2 génies masculins et un génie féminin). Chúng ta dễ dàng nhận thấy sự tồn tại rất đa dạng của những dị bản về câu chuyện Táo Quân (plusieurs versions variantes), song nhìn chung, đó là câu chuyện về một đôi vợ chồng sống nhiều năm với nhau nhưng vẫn không có con (un couple qui a vécu plusieurs années mais sans avoir des enfants). Người vợ đã quyết định ra đi để người chồng có thể tìm đến một người phụ nữ khác trong hy vọng sẽ có một đứa con nối dõi tông đường (dans l’espoir d’avoir un enfant pour continuer sa lignée). Nàng đến một ngôi làng khác và lấy một người thợ săn (un chasseur). Song, người chồng cũ vẫn luôn nhớ thương vợ mình. Chàng đã bán nhà và tất thảy của nải (vendre sa maison et ses biens) để đi tìm vợ (à la recherche de sa femme), và sau đó đã trở thành một kẻ ăn xin (un mendiant). Một ngày nọ, một cách hết sức tình cờ, chàng đã đến đúng ngôi nhà của người vợ cũ. Người vợ này đã nhận ra chồng cũ của mình, lấy cơm rượu ra cho chàng ăn một bữa thật ngon, ngờ đâu chàng lại say rượu, ngủ gục. Đúng lúc đó, người chồng mới trở về nhà. Người vợ sợ chồng nghi oan nên đã giấu người chồng cũ trong đống rơm sau vườn (la meule de paille de riz). Người chồng đi săn về mang theo 1 con cầy hương, vui mừng bảo vợ ra chợ mua riềng, sả. Thật không may, trong lúc nổi lửa thui cầy hương, không để ý làm lửa bén vào cây rơm trước nhà. Về đến nhà thấy cây rơm cháy, người vợ đau đớn nhảy vào ngọn lửa (sauter dans le feu). Vì thương vợ, người chồng cũng nhảy vào theo. Ngọc Hoàng Thượng Đế (L’Empereur de Jade) chứng kiến cảnh này, xúc động bởi tình yêu và sự thủy chung của 3 người nên đã phong cho họ là Định phúc Táo Quân (le Génie du foyer – le gardien du Bonheur de la famille).

Ở nông thôn hiện nay vẫn có những gia đình vẫn dùng bếp kiềng (le trépied) (thường là 3 viên gạch hoặc 3 viên đá) và đây chính là nơi Táo Quân trông giữ. Theo truyền thống, bếp đóng vai trò rất quan trọng, ngọn lửa của bếp thể hiện sự đầm ấm (la tiédeur), hạnh phúc (le bonheur) và sum vầy của một gia đình (l’opulence d’une famille). Nó tượng trưng cho hạnh phúc của gia đình. Người ta nói rằng khi bạn nhìn thấy ngọn lửa trong bếp, bạn sẽ thấy một gia đình (quand on voit le feu de la cuisine, c’est de voir une famille). Giữ được ngọn lửa bếp là giữ được hạnh phúc, đầm ấm đoàn viên, gia đình sung túc.

Nghi lễ cúng ông Công, ông Táo gồm những gì? (Le culte du génie du foyer)

Trên bàn thờ (Sur l’autel), lễ vật (les offrandes) thường có ba con cá chép đặt trong bát (trois carpes mises dans un bol), ba bộ trang phục bằng giấy gồm quần áo, mũ, hài (trois costumes en papier comprenant les vêtements, les chapeaux et les bottes) ; hoa quả (des fruits, des fleurs), vàng mã (des papiers votifs). Một số người còn làm xôi (riz gluant cuit à la vapeur), các món ăn ngon, bánh chưng (gâteau de riz gluant de forme carré, farci de viande de porc poivrée, de haricot mungo).

Sau lễ cúng, người ta sẽ đốt vàng mã (brûler les papiers votifs) và thả cá chép xuống ao, hồ, sông (libérer les carpes dans un étang, un lac ou une rivière). Cuối cùng, Táo Quân bay lên trời bằng cá chép, đồng thời mang theo vàng mã của gia đình đến cho gia đình nhà trời (la famille à l’Empereur).

Theo truyền thống, cây nêu (perche en bambou) được dựng vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, đến ngày mùng 7 Tết thì được dỡ bỏ nhằm xua đuổi ma quỷ (conjurer les démons) và đón một năm mới an lành (bénéficier d’une bonne nouvelle année).

Trên đây là câu chuyện nho nhỏ về nguồn gốc của lễ cúng ông Công, ông Táo. Việc chúng ta hiểu được nguồn gốc và ý nghĩa những việc ta đang làm đóng vai trò thực sự rất quan trọng trong việc tiếp thu, kế thừa và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc. Chính vì thế việc tìm hiểu những nét văn hóa này luôn đáng được hoan nghênh, đặc biệt khi chúng ta kết hợp nó với việc học ngoại ngữ phải không nào?

– Ánh Tuyết –