Những trích dẫn nổi tiếng của Việt Nam

Sống trong những ngày mà cả nước tưng bừng kỉ niệm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, cùng Fi nhìn lại những câu nói, những tư tưởng đã trở thành kim chỉ nam cho cả dân tộc trong suốt chiều dài lịch sử. Fi chọn giới thiệu với các bạn 10 câu mà chúng mình tâm đắc nhất, với phần dịch sang tiếng Pháp. Một số câu dịch đã được thừa nhận và sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, nếu các bạn muốn bàn thêm về phép dịch, thì đừng ngần ngại để lại ý kiến để cùng trao đổi nhé.

1. “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh.” – Se sacrifier pour que la Patrie vive.
   • Câu nói nổi tiếng gắn với Lời thề Quyết tử của quân dân Hà Nội, thể hiện tinh thần kháng chiến cuối năm 1946. Tại Hà Nội còn có một tượng đài cao sừng sững tự hào với câu nói này in rõ ràng ở chân bức tượng.
2. “Không có gì quý hơn độc lập, tự do.” – Rien n’est plus précieux que l’indépendance et la liberté.
   • Trong Lời kêu gọi chống Mỹ cứu nước ngày 17/7/1966, Bác Hồ đã khẳng định như vậy. Để rồi sau đó câu nói này trở thành kim chỉ nam cho mọi bước tiến của các chiến sĩ. Và cho đến tận hôm nay, chúng ta cũng không bao giờ được quên chân lý này.
3. “Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ.” – Tout sacrifier plutôt que perdre la Patrie, tout sacrifier plutôt que vivre en esclaves.
   • Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, do Chủ tịch Hồ Chí Minh chấp bút ngày 19/12/1946. Cùng với câu thứ 2, lời Bác dạy thấm đẫm máu của bao thế hệ cha anh.
4. “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền. – Rien n’est impossible à qui sait persévérer.
   • Bài thơ Nói chuyện với bộ đội (1947) của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thường được trích thành hai câu:
     • “Không có việc gì khó,
     • Chỉ sợ lòng không bền…”
5. “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một.” – Le Vietnam est un, la nation vietnamienne est une.
   • Thư viện Quốc gia Việt Nam ghi rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh nói câu này lần đầu vào tháng 2/1958, và Người còn nhắc lại nhiều lần trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
6. “Dân ta phải biết sử ta / Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.” – Notre peuple doit connaître son histoire, pour mieux connaître les racines de notre patrie vietnamienne.
   • Đây là hai câu mở đầu của tác phẩm Lịch sử nước ta, một bài diễn ca lịch sử gồm 208 câu lục bát, do Nguyễn Ái Quốc (Hồ Chí Minh) viết khoảng nửa sau năm 1941 tại Pác Bó, Cao Bằng. Tác phẩm được Việt Minh Tuyên truyền Bộ xuất bản lần đầu vào tháng 2/1942.
7. « Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công » – L’unité, l’unité, la grande unité ; le succès, le succès, le grand succès.
   • Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc lại câu này tại Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ II, ngày 25/4/1961, và cho biết đây là câu Người đã nói tại Đại hội hợp nhất Việt Minh – Liên Việt năm 1951.
8. « Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong » – Cent fois facile, sans le peuple rien ne se fait ; mille fois difficile, avec le peuple tout devient possible.
   • Đây là câu nói rất phổ biến. có nguồn gốc từ lời tổng kết của nhân dân, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp thu, đúc rút và thường xuyên sử dụng trong các bài nói, bài viết để nhấn mạnh vai trò to lớn của quần chúng nhân dân.
9. « Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân » – L’humanité consiste à assurer le bien-être du peuple.
   • Câu nói này, bất kỳ ai từng học phổ thông ở Việt Nam đều biết, đều phải thuộc. Đó là tác phẩm Bình Ngô đại cáo do Nguyễn Trãi viết năm 1428. Đây là bản Tuyên ngôn độc lập thứ hai của Việt Nam, sau bài thơ Nam Quốc Sơn Hà.
10. « Lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo » – Vaincre la brutalité par la grande justice, remplacer la violence par l’humanité.
    • Cũng giống như câu 9, câu này trích từ tác phẩm Bình Ngô đại cáo.

Đây là những trích dẫn vô cùng giá trị, không phải chỉ vì đây là những câu nổi tiếng, mà vì mỗi câu đều nặng ngàn cân. Việc dịch sang tiếng Pháp để giúp các bạn công cụ để diễn giải, phải giải thích với bạn bè quôc tế về Lịch sử Việt Nam đấy.

– Khánh Hà – Dịch và sưu tầm.