[Truyện chêm] Từ vựng về chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ
Tặng các bạn một bài học lịch sử ngắn về Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ với từ vựng tiếng Pháp xịn xò nhé.
Tháng 5 năm 1954, cả thế giới bất ngờ khi quân đội Việt Nam giành chiến thắng tại Điện Biên Phủ — một chiến thắng được báo chí gọi là la victoire qui a ébranlé les cinq continents et bouleversé le monde (chiến thắng lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu).
Khi đó, le camp retranché de Điện Biên Phủ (tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ) được phía Pháp xem như một pháo đài imprenable (bất khả xâm phạm). Ban đầu, kế hoạch tác chiến dự kiến theo phương châm “attaque rapide, victoire rapide” (đánh nhanh thắng nhanh). Nhưng sau khi phân tích tình hình thực tế, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra một quyết định cực kỳ quan trọng: chuyển sang phương châm “attaque sûre, progression sûre” (đánh chắc, tiến chắc). Ông từng nói một câu nổi tiếng: “On ne combat que lorsqu’on est sûr de gagner.” (Chắc thắng thì mới đánh.)
Quyết định đó đồng nghĩa với việc toàn bộ chiến dịch phải thay đổi: retirer les canons des positions militaires / ramener les canons hors du champ de bataille (kéo pháo ra khỏi trận địa), chuẩn bị lại trận địa, creuser (đào) thêm hàng trăm kilomètres de tranchées (chiến hào) và kiên trì encercler le camp retranché (bao vây cứ điểm) trong nhiều tuần lễ. Đây là một quyết định khó khăn nhưng mang tính bước ngoặt của chiến dịch.
Điện Biên Phủ không phải là chiến thắng của vũ khí tối tân, mà là chiến thắng của la volonté (ý chí) và la force humaine (sức người). Hàng vạn les dân công – les civils mobilisés pour soutenir la campagne (dân công) đã transporter les vivres et les munitions (vận chuyển lương thực, đạn dược) bằng những chiếc vélos de transport (xe đạp thồ), tirer les canons à travers les montagnes (kéo pháo bằng tay qua núi) và làm việc trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt.
Ngày 7/5/1954, lá cờ chiến thắng tung bay trên le toit / le sommet du bunker (nóc hầm) của général De Castries (tướng De Castries). Sau 56 ngày đêm chiến đấu, chiến dịch Điện Biên Phủ đã trở thành một biểu tượng lịch sử của l’esprit de résistance (tinh thần kiên cường) và l’aspiration à l’indépendance (khát vọng độc lập) của dân tộc Việt Nam.
– Đ. Linh –
